Verf en drukinkt zijn overal. Op gevels, bruggen, machines en verpakkingen. Achter deze alledaagse producten schuilt een sector waarin veiligheid en gezond werken een belangrijke rol spelen. Volgens Jeroen Hagman, Regulatory & Public Affairs Manager bij VVVF, draait het in zijn branche vooral om verantwoord omgaan met stoffen en het beschermen van medewerkers. “Onze sector verschilt misschien van de grote chemie, maar ook bij ons geldt: veiligheid is een basisvoorwaarde voor goed ondernemerschap.”

Een branche met veel MKB

De VVVF vertegenwoordigt ongeveer zeventig bedrijven die verf, coatings en drukinkten produceren of leveren. Ongeveer zeventig procent daarvan is mkb; daarnaast zijn er enkele grote internationale spelers. “Onze bedrijven zijn vaak minder complex dan de grote petrochemische bedrijven,” vertelt Jeroen Hagman. “Je kunt ons eerder vergelijken met fast moving consumer goods dan met zware chemie. Dat betekent niet dat veiligheid minder belangrijk is – maar de vraagstukken liggen soms net iets anders.”

Waar in de petrochemie procesveiligheid vaak centraal staat, draait het in de verfindustrie vooral om veilig werken met stoffen en goede arbeidsomstandigheden. “Voor onze leden is blootstelling aan gevaarlijke stoffen eigenlijk prioriteit nummer één,” zegt Hagman. “Hoe zorg je ervoor dat medewerkers veilig kunnen werken? Welke maatregelen neem je om risico’s te beperken? Dat zijn vragen waar bedrijven dagelijks mee bezig zijn.”

Praktische kennis delen

Om bedrijven te ondersteunen organiseert de VVVF  bijeenkomsten en workshops over veilig en gezond werken. Tijdens zulke bijeenkomsten delen experts de laatste kennis evenals ervaringen en praktische oplossingen. “Dat soort bijeenkomsten zijn ontzettend waardevol,” vertelt Jeroen Hagman. “Bedrijven krijgen praktische handvatten en inspirerende voorbeelden. Maar misschien nog belangrijker: ze zien hoe andere bedrijven met dezelfde uitdagingen omgaan.”

De impact van nieuwe regelgeving

De afgelopen jaren kreeg een deel van de sector te maken met een nieuwe uitdaging: de herziening van de ARIE-regeling (Aanvullende Risico-Inventarisatie en -Evaluatie). Door die wijziging vallen extra bedrijven onder regels die vergelijkbaar zijn met die voor Seveso-bedrijven. Dat betekent onder andere dat zij scenario’s voor mogelijke incidenten moeten uitwerken, een preventiebeleid voor zware ongevallen moeten opstellen en noodplannen moeten aanpassen.

“In Nederland gaat het om ongeveer zeshonderd bedrijven excl. Seveso-bedrijven,” zegt Hagman. “Binnen onze branche kwamen achttien leden onder deze regeling te vallen. Voor veel mkb-bedrijven was dat best een grote stap.” Hoewel veel bedrijven al maatregelen hadden genomen, moesten zij hun aanpak nu uitgebreider documenteren. “Bedrijven waren gewend om veilig te werken, maar niet altijd om alles op papier te zetten,” legt Hagman uit. “De regelgeving schrijft wel globaal voor wat er in zo’n document moet staan, maar niet hoe je dat precies moet aanpakken.”

Samen verder komen

Voor de VVVF was dat reden om het onderwerp gezamenlijk op te pakken. Samen met de brancheorganisatie voor lijmen en kitten (VLK) werd een projectgroep opgericht waarin veertien bedrijven samenwerkten. “Het idee was simpel,” aldus Jeroen Hagman. “Waarom zou ieder bedrijf afzonderlijk het wiel uitvinden als we dezelfde stoffen gebruiken en met dezelfde wetgeving te maken hebben?”

Bij de opzet van het project werkte de VVVF nauw samen met Veiligheid Voorop. “Veiligheid Voorop heeft ons geholpen bij het opzetten van het project en het structureren van de aanpak,” zegt Jeroen Hagman. “Hoe organiseer je zo’n traject? Wat verwacht je van de deelnemers? En hoe zorg je dat het resultaat ook echt bruikbaar is voor bedrijven?” Die samenwerking bleek waardevol. Het project werd uiteindelijk uitgevoerd voor en door de bedrijven zelf, maar met ondersteuning vanuit een ingehuurde expert en Veiligheid Voorop. Volgens Hagman laat dit goed zien wat de kracht van Veiligheid Voorop is. “Het brengt branches bij elkaar, helpt kennis te delen en ondersteunt bedrijven bij het vertalen van regelgeving naar de praktijk.”

Samen sterker in veiligheid

Voor Jeroen Hagman is één ding duidelijk: veiligheid is een onderwerp waarop bedrijven niet met elkaar concurreren. “Onze leden zijn concurrenten op de markt, maar niet als het om veiligheid gaat,” zegt hij. “Juist daar helpt het om open te zijn en van elkaar te leren.” De samenwerking binnen de branche én met Veiligheid Voorop speelt daarin een belangrijke rol. “Veiligheid Voorop helpt om thema’s op de agenda te zetten en bedrijven bij elkaar te brengen. Daardoor kunnen we als sector stappen zetten die individuele bedrijven misschien moeilijker alleen zouden kunnen zetten.”