In sectoren waar dagelijks met risico’s wordt gewerkt – van industrie tot bouw en onderhoud – is veiligheid nooit vanzelfsprekend. Regels, procedures en certificering vormen de basis. Maar volgens Inge Stegmann van SSVV zit de echte uitdaging ergens anders.

“De systemen zijn er. De vraag is: hoe zorgen we dat mensen er in de praktijk ook naar handelen?” Met die vraag houdt SSVV zich dagelijks bezig. Als eigenaar van onder andere het VCA-stelsel speelt de organisatie een centrale rol in het bevorderen van veilig werken in Nederland – en ver daarbuiten.

Een stevige basis voor veilig werken

SSVV is vooral bekend van het VCA-certificeringssysteem (Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers). Duizenden bedrijven en honderdduizenden professionals werken dagelijks volgens deze systematiek. “Het VCA-stelsel is uitgegroeid tot een van de grootste veiligheidssystemen van Nederland,” vertelt Inge Stegmann. “Het biedt een duidelijke structuur voor veilig en gezond werken en helpt bedrijven om risico’s beheersbaar te maken.”

Maar de wereld verandert. En daarmee ook de uitdagingen op het gebied van veiligheid. “Technologische ontwikkelingen zoals robotisering en elektrificatie veranderen het werk,” zegt Inge Stegmann. “Daarnaast zie je nieuwe vormen van samenwerking, bijvoorbeeld met zzp’ers en flexibele arbeid. Dat vraagt om andere manieren van organiseren én van kijken naar veiligheid.”

Ook de rol van de uitzendbranche groeit. “Zij zijn een cruciale schakel in de veiligheidsketen. Daarom werken we ook aan een nieuwe versie van VCU, specifiek gericht op uitzendorganisaties.”

Van systemen naar gedrag

Waar veiligheid vroeger vooral werd benaderd vanuit systemen en procedures, verschuift de focus steeds meer naar gedrag en leiderschap. “Je kunt alles op papier perfect geregeld hebben,” aldus Inge Stegmann. “Maar uiteindelijk bepalen mensen op de werkvloer wat er echt gebeurt. Durven ze elkaar aan te spreken? Melden ze onveilige situaties? Nemen leidinggevenden hun verantwoordelijkheid?” Die ontwikkeling ziet SSVV terug in de hele markt. “Gedrag en leiderschapsvaardigheden worden steeds belangrijker. Dat horen we ook terug uit gesprekken met onze achterban.”

VCA MAX: gedrag als integraal onderdeel van veiligheid

Om die reden heeft SSVV de module VCA MAX ontwikkeld: een uitbreiding op het bestaande VCA-stelsel die zich specifiek richt op veiligheidsgedrag. “VCA MAX is een facultatieve module binnen VCA,” legt Inge Stegmann uit. “Naast de bestaande eisen richt deze module zich expliciet op gedrag en veiligheidscultuur. Daarmee maak je zichtbaar dat je als organisatie verder gaat dan alleen het systeem.”

De module sluit aan bij een bredere ontwikkeling in de markt. Zo moeten bepaalde bedrijven vanaf 1 juli 2026 aantonen dat zij voldoen aan niveau 3 (calculatief niveau) van Parker, Lawry, Hudson. “Met VCA MAX kun je dat niveau 3 aantoonbaar maken binnen de bestaande VCA-systematiek,” zegt Inge Stegmann. “Het is dus een praktische manier om gedrag en cultuur te integreren in een systeem dat bedrijven al kennen.” Volgens haar is het belangrijk dat bedrijven keuzevrijheid hebben. “Er zijn meerdere routes om aan die eis te voldoen. Keuze is reuze – als het maar helpt om veilig te werken.”

Een sector in beweging

De veiligheidsketen waarin SSVV opereert, is breed en dynamisch. Naast aannemers en opdrachtgevers spelen ook opleiders, certificerende instellingen en uitzendorganisaties een rol. “Er is veel in beweging,” zegt Stegmann. “We werken aan updates van verschillende onderdelen binnen het VCA-stelsel, zoals VCU en VCO. Daarmee helpen we zowel opdrachtnemers als opdrachtgevers om hun rol en verantwoordelijkheid beter in te vullen.”

Daarnaast ontwikkelt SSVV nieuwe kwalificatiedocumenten, zoals de SOG-Petrochemie-documenten, die bedrijven ondersteunen bij het opleiden en kwalificeren van personeel. “Waar we vroeger veel konden leunen op vrijwilligers uit het veld, zien we dat dat lastiger wordt,” vertelt Inge Stegmann. “Bedrijven hebben minder capaciteit. Daarom kopen we vaker expertise in om de kwaliteit te borgen.”

De rol van Veiligheid Voorop

Binnen dit speelveld ziet Inge Stegmann ook een duidelijke rol voor Stichting Veiligheid Voorop. “Veiligheid Voorop heeft een belangrijke rol in het agenderen van thema’s die de hele keten raken,” zegt ze. “Denk aan leiderschap, veiligheidscultuur en de verantwoordelijkheid van opdrachtgevers.” Volgens haar ligt daar de kracht van het netwerk. “Als die thema’s landelijk goed worden neergezet, kunnen wij ze verder vertalen naar onze instrumenten en naar de praktijk van bedrijven.”  Ze ziet vooral kansen in het versterken van de ketenbenadering. “Veiligheid houdt niet op bij één partij. Het gaat om de samenwerking tussen opdrachtgevers tot uitvoerende medewerker en alle schakels daartussen.”

Samen werken aan veiligheid

De rode draad in het verhaal van Inge Stegmann is duidelijk: veiligheid is een gezamenlijke opgave. “Of je nu opdrachtgever bent, aannemer of uitzendorganisatie – iedereen speelt een rol,” zegt ze. “En uiteindelijk draait het om mensen. Hoe zij werken, samenwerken en keuzes maken.” Met initiatieven als VCA MAX en de doorontwikkeling van het VCA-stelsel zet SSVV stappen om veiligheid verder te versterken. In samenwerking met partners zoals Veiligheid Voorop. “De systemen vormen de basis,” besluit Inge Stegmann. “Maar het verschil maken we in gedrag. Dáár ligt de sleutel tot echt veilig werken.”