Tijdens een recent overleg van Veiligheid Voorop met de aangesloten brancheorganisaties en vertegenwoordigers van de Regionale Veiligheidsnetwerken verzorgde Victor Roggeveen een prikkelende en inhoudelijk sterke presentatie over de relatie tussen leiderschap en veiligheid, die aanleiding gaf tot veel discussie en interactie met de deelnemers.
Roggeveen, met een brede achtergrond van marine tot offshore en veiligheidsadvies, nam de aanwezigen mee in de kernvraag: wat drijft ons eigenlijk bij risicomanagement? Volgens hem spelen naast kosten en efficiency vooral menselijke factoren een grote rol, zoals angst voor verlies, reputatieschade of juridische gevolgen.
Een belangrijk inzicht uit zijn presentatie is dat veiligheid in sterke mate wordt bepaald door perceptie en gedrag. Medewerkers kennen risico’s vaak wel en willen en kunnen ook handelen, maar durven dit niet altijd – en uiteindelijk blijft actie vanuit de organisatie regelmatig uit.
Victor Roggeveen benadrukte daarnaast het belang van veiligheidsleiderschap. Leiders hebben een cruciale rol in het creëren van een cultuur waarin medewerkers zich veilig voelen om risico’s te benoemen en in te grijpen. Daarbij is een procesgerichte mindset essentieel: sturen op zowel productie als veiligheid, ruimte geven voor interventies en leren van fouten.
Veel discussie leverde zijn pleidooi op om bij risicomanagement het voorzorgsprincipe te hanteren en bij het beoordelen van het risico primair uit te gaan van de aannemelijkheid dat een incident zich überhaupt kan voordoen, zonder de (subjectieve) waarschijnlijkheid dat dat incident ook werkelijk plaatsvindt daarin te betrekken. Dan kunnen risico’s geprioriteerd worden op basis van de ernst van de verwachte gevolgen van een door die risico’s veroorzaakt incident. Dit vormt een reëel dilemma voor veel bestuurders die bij het beoordelen van het risico en de noodzaak tot het treffen van maatregelen in de regel een risico-matrix hanteren gebaseerd op kans en effect versus een samenleving die veelal oordeelt op basis van het effect ongeacht de kans.
De presentatie sloot naadloos aan bij de ambities van Veiligheid Voorop, waarin samenwerking, leiderschap en het continu leren van incidenten centraal staan. De bijeenkomst bood daarmee niet alleen nieuwe inzichten, maar ook concrete handvatten om veiligheidsbewustzijn en -gedrag verder te verbeteren binnen de sector.
De slides van zijn presentatie kunt u vinden op de website van Veiligheid Voorop. Voor meer informatie over veiligheidsleiderschap verwijzen we u ook graag naar een artikel van Victor Roggeveen in onze kennisbank.
